Wie de AEX een tijdje volgt, merkt het snel: een paar chipbedrijven bepalen steeds vaker de richting van de index. ASML is uitgegroeid tot een van de waardevolste bedrijven van Europa, en ook ASM International en Besi trekken veel aandacht van beleggers. Opvallend, want Nederland staat niet bekend als land waar chips massaal worden geproduceerd.
Toch zit hier precies de kern van het verhaal. Nederlandse bedrijven maken zelden de chips zelf, maar leveren de machines en technologie waarmee chipfabrikanten wereldwijd werken. In dit artikel lees je waarom die positie zo aantrekkelijk is op de beurs en wat het zegt over de economie dichter bij huis.
Leveranciers van de gereedschapskist
Chipfabrikanten zoals TSMC, Samsung en Intel investeren jaarlijks enorme bedragen in nieuwe fabrieken. Een groot deel van dat geld gaat naar apparatuur. ASML maakt lithografiemachines die patronen op siliciumwafers belichten, en is de enige leverancier van de meest geavanceerde EUV-systemen. Zonder die machines kunnen de modernste chips simpelweg niet gemaakt worden.
ASM International, gevestigd in Almere, is gespecialiseerd in depositietechnieken zoals atomic layer deposition, waarmee flinterdunne laagjes materiaal worden aangebracht. Besi uit Duiven richt zich op het verpakken en verbinden van chips. Samen vormen ze een belangrijk deel van de toeleveringsketen waar de hele sector van afhankelijk is.
Waarom beleggers ze zo waarderen
Beleggers zijn bereid veel te betalen voor bedrijven met een sterke concurrentiepositie, en die hebben deze bedrijven. De technologie is zo complex dat nieuwe spelers er moeilijk tussenkomen. Dat geeft prijszekerheid en vaak hoge marges. Daarnaast profiteren ze van langetermijntrends die niet snel verdwijnen.
- Groeiende vraag naar chips voor kunstmatige intelligentie en datacenters
- Steeds kleinere chips die nieuwe, duurdere machines vereisen
- Overheden in de VS, Europa en Azië die eigen chipfabrieken stimuleren
- Lange orderboeken die inzicht geven in toekomstige omzet
De keerzijde: cycli en geopolitiek
Populair betekent niet zonder risico. De chipsector is cyclisch: in goede jaren bestellen fabrikanten volop, maar bij een dip in de vraag worden investeringen snel uitgesteld. Dat zie je direct terug in de koers, die flink kan schommelen.
Ook geopolitiek speelt een grote rol. Exportbeperkingen richting China, opgelegd onder druk van de Verenigde Staten en door de Nederlandse overheid zelf, hebben invloed op de afzet. Elk nieuw bericht over handelsspanningen kan de aandelen in beweging zetten. Wil je die ontwikkelingen volgen en meer weten over hoe beurzen en individuele bedrijven zich ontwikkelen, dan vind je achtergrondinformatie en nieuws op Aandelen, zodat je koersbewegingen beter in perspectief kunt plaatsen.
Wat het zegt over de Nederlandse economie
Het succes van deze bedrijven is geen toeval. Rond Eindhoven is met de regio Brainport een netwerk ontstaan van hightechbedrijven, toeleveranciers, kennisinstellingen en technische universiteiten. ASML is ooit voortgekomen uit Philips, en die industriële erfenis is nog steeds zichtbaar in de vele gespecialiseerde mkb-bedrijven die onderdelen en software leveren.
Het laat zien dat de Nederlandse economie sterk is in nichetechnologie met een hoge toegevoegde waarde. Tegelijk maakt het de economie kwetsbaar: als één sector zo dominant wordt, raakt een tegenvaller veel banen en investeringen tegelijk. Discussies over woningbouw, energievoorziening en het aantrekken van internationaal talent hangen daarom nauw samen met de toekomst van deze bedrijven.
Waar je als belegger op let
Overweeg je om in chipaandelen te beleggen, kijk dan verder dan de koersgrafiek. Let op de orderportefeuille, de verwachtingen die het bedrijf zelf uitspreekt en de afhankelijkheid van een paar grote klanten. Bedenk ook dat de AEX zwaar leunt op ASML, waardoor je via een indexfonds vaak al flink in deze sector belegd bent.
Spreiding blijft verstandig. Een sterke sector kan jarenlang goed presteren, maar ook plotseling terugvallen. Door je beleggingen over verschillende sectoren en regio’s te verdelen, beperk je de impact als het in de chipindustrie even tegenzit.